Het volgende operationele model voor productie in Europa: van controle naar co-existentie
Gepubliceerd op 8 januari 2026 in Industry 4.0
Meer dan twee eeuwen werd het verhaal van industriële vooruitgang geschreven in de taal van controle. Controle over machines. Controle over processen. Controle over middelen en soms zelfs over mensen. Dit was de logica die massaproductie en wereldwijde toeleveringsketens aanstuurde.
Maar vandaag de dag worden de grenzen steeds duidelijker.
De wereldwijde productiesector is nu actief in een wereld die wordt gekenmerkt door klimaatvolatiliteit, energieonzekerheid, demografische krimp en geopolitieke fragmentatie. In Europa, waar de energiekosten hoog zijn, arbeidskrachten schaars zijn en de wereldwijde concurrentie sterk is, zal succes niet afhankelijk zijn van schaal of snelheid, maar van ons vermogen om technologie, menselijke waarden en samenwerking te combineren tot een veerkrachtiger model van vooruitgang.
Op de Osaka Expo 2025 heeft Ikuo Tateishi, President van het Human Renaissance Institute en kleinzoon van de oprichter van OMRON, een duidelijke boodschap gegeven: Het tijdperk van maximalisatie en controle loopt ten einde en een nieuw tijdperk van co-existentie begint.
Het oude industriële operationele model, gericht op voorspelbaarheid en optimalisatie, moet worden vervangen door adaptieve, co-creatieve netwerken die mensen, machines en de planeet met elkaar verbinden.
De industriële toekomst van Europa hangt af van co-existentie: van optimalisatie tot autonomie en verder
Kazuma Tateishi, de oprichter van OMRON, heeft deze transformatie meer dan 50 jaar geleden voorzien in zijn SINIC-theorie, waarin wordt beschreven hoe wetenschap, technologie en de samenleving zich ontwikkelen in doorlopende feedback-lussen. De SINIC-theorie voorspelde een maatschappelijke overgang van:
- een Optimalisatiemaatschappij (rond het begin van de jaren 2000), gericht op efficiëntie en productiviteit; naar
- een Autonome maatschappij (2025-2050), waar systemen zichzelf organiseren, communiceren en leren zonder gecentraliseerde controle; naar
- een Natuurlijke maatschappij, waar mensheid, technologie en natuur in harmonie evolueren en zo een regeneratief en evenwichtig ecosysteem vormen.
Deze ontwikkeling, ooit louter theoretisch, voltrekt zich nu, op dit moment, in fabrieken over de hele wereld. Machines die in realtime detecteren, beslissen en zich aanpassen; productiesystemen die dynamisch reageren op variatie; en fabrieken die operationele gegevens delen om de energie- en materiaalefficiëntie te verbeteren.
Om duidelijk te zijn: autonomie is er niet op gericht mensen te verwijderen. Het gaat juist om het versterken van hun doelgerichtheid. De overstap van controle naar co-existentie betekent de inzet van technologie die luistert, samenwerkt en ruimte creëert voor menselijke creativiteit en doelen.
De nieuwe blauwdruk: zes verschuivingen richting een economie van co-existentie
Voor de overgang naar co-existentie moet opnieuw worden nagedacht over hoe productiesystemen worden ontworpen, verbonden en gemeten. De basis wordt niet gevormd door één innovatie, maar door een geïntegreerde transformatie die zich uitstrekt over technologie, cultuur en samenwerking. Om in dit nieuwe tijdperk succesvol te zijn, moet Europa overstappen van controle naar co-existentie over zes onderling verbonden dimensies:
1. Van geïsoleerde efficiëntie naar systemische veerkracht
Efficiëntie blijft noodzakelijk, maar is niet langer voldoende. Europese fabrikanten hebben nu systemen nodig die van regellogica naar adaptieve feedback kunnen gaan en systemen die zich continu aanpassen in plaats van reactief.
In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld het gebruik van automatisering en AI om activiteiten te stabiliseren en veerkracht te verbeteren door variabiliteit te voorspellen en productiviteit ook in onstabiele omstandigheden te handhaven.
Slimme machine-vision en technologieën voor voorspellend onderhoud helpen fabrikanten bijvoorbeeld om de doorvoer in evenwicht te brengen met het energiegebruik, waardoor zowel verspilling als ongeplande uitvaltijd worden verminderd.
Dit is veerkracht als concurrentievoordeel, en Europa is in een unieke positie om het voortouw te nemen. Al tientallen jaren heeft de regio een uitgebalanceerd industrieel ecosysteem ontwikkeld waarin mensheid, natuur en technologie naast elkaar bestaan. De volgende productiegeneratie zal direct op dat fundament bouwen.
2. Co-creatie ten opzichte van de concurrentie
Co-creatie staat voor samenwerking in de breedte tussen industrieën, overheden en onderzoeksinstellingen om gezamenlijke uitdagingen aan te pakken. In Europa is er al een sterke basis voor samenwerking in de vorm van innovatieclusters, onderzoeksallianties en duurzaamheidsprogramma's.
De volgende stap is het opener en flexibeler maken van deze netwerken, waardoor ideeën sneller in de praktijk kunnen worden gebracht. Alleen kan geen enkel bedrijf of land decarbonisatie of digitalisering realiseren.
De volgende stap is het opener en flexibeler maken van deze netwerken, waardoor ideeën sneller in de praktijk kunnen worden gebracht. Alleen kan geen enkel bedrijf of land decarbonisatie of digitalisering realiseren.
Concurrentievoordeel in de productie zal steeds meer afkomstig zijn van gezamenlijke innovatie. Zo kunnen klanten bij de wereldwijde Automation Centers van OMRON onder realistische omstandigheden proof-of-concept tests uitvoeren met behulp van robotica-, detectie- en AI-besturingssystemen. We werken samen met machinebouwers en systeemintegrators om deze oplossingen naar de werkvloer te brengen.
3. Van lineaire productie naar circulair ontwerp
De overgang naar de Natuurlijke maatschappij voorziet in een evenwicht tussen de industrie en het milieu. In Europa, al wereldleider op het gebied van regelgeving, wordt circulariteit een milieu- en economische noodzaak. In productietermen betekent dit het loslaten van lineaire neem-maak-weggooi-modellen op weg naar een circulaire productie, waarbij systemen zijn ontworpen om materialen en energie te regenereren.
Automatisering moet het volgende ondersteunen:
- productie zonder afval,
- materiaalterugwinning
- en energieregeneratie
Dit principe passen we zowel intern als samen met klanten toe. In onze eigen fabrieken worden systemen ingezet voor energie-inzicht en -reductie, terwijl automatiseringsoplossingen zoals energiegeoptimaliseerde aandrijvingen en compact motion controllers klanten helpen om meetbare CO₂-reducties op productielijnen te realiseren.
4. Van centrale besturing naar gedistribueerde intelligentie
De volgende fase van productie zal gebruikmaken van autonome, verbonden modules die lokaal denken en wereldwijd leren. Deze gedecentraliseerde architectuur vergroot de flexibiliteit en veerkracht, waardoor continu bedrijf zelfs bij verstoring van delen van het systeem mogelijk is.
We ontwikkelen een wereldwijd gegevensplatform dat gegevens die door onze apparaten en services worden gegenereerd, koppelt aan gegevens van partners, waardoor de basis wordt gelegd voor nieuwe oplossingen die hardware, software en services combineren. Dit platform helpt een nieuw tijdperk van gedistribueerde intelligentie te leiden. Het verbindt randapparaten, regelsystemen en cloudanalyse, zodat fabrieken continu kunnen leren en zich in realtime kunnen aanpassen. In Europa werken fabrikanten in pilots met partners als Cognizant aan IT/OT-integratie, waarbij realtime sensorgegevens en voorspellende modellen worden ingezet om productieprestaties te verbeteren en de operationele flexibiliteit te vergroten.
5. Van efficiëntie tot transparantie
Naarmate automatisering autonomer wordt, vervangt vertrouwen controle als basis van systeemstabiliteit. Technologiebeheer zorgt ervoor dat autonomie verantwoordelijk, verklaarbaar en ethisch is.
OMRON heeft deze principes opgenomen in R&D via een kader dat vereist dat elke innovatie wordt beoordeeld op veiligheid, transparantie en sociale impact. In overeenstemming met ons AI Governance-beleid integreren we de principes van verklaarbaarheid en traceerbaarheid van gegevens in onze robotica- en automatiseringssystemen om ervoor te zorgen dat menselijke operators geautomatiseerde beslissingen kunnen begrijpen en er toezicht op kunnen houden.
In bredere zin wordt transparantie steeds meer een onderscheidende concurrentiefactor: fabrikanten die kunnen bewijzen hoe hun systemen beslissingen nemen, bouwen meer vertrouwen op bij klanten, regelgevers en de maatschappij. Dat vertrouwen is vooral cruciaal wanneer zowel mensen als machines bij besluitvorming zijn betrokken.
6. Van voorspelbaarheid tot aanpassingsvermogen
Co-existentie vereist aanpassingsvermogen van de organisatie en systemen die kunnen reageren op veranderingen zonder verlies van integriteit. De sterkste productiesystemen zullen de systemen zijn die zich kunnen aanpassen:
- snel schakelen tussen productvarianten,
- teams in staat stellen om in realtime te optimaliseren,
- opnieuw vormgeven van workflows zonder langdurige engineeringtrajecten.
Deze combinatie van technologische flexibiliteit en organisatorische autonomie weerspiegelt de balans die is beoogd in de volgende fase van SINIC, de Natuurlijke maatschappij, waarin groei niet wordt gedreven door schaal, maar door harmonie en responsiviteit.
Een realistische weg vooruit
Overstappen van controle naar co-existentie is niet eenvoudig. Het politieke en economische klimaat in veel regio's geeft de voorkeur aan protectionisme boven samenwerking. Zorgen over banenverlies, gegevensbeveiliging en ethische AI zijn legitiem en moeten transparant worden aangepakt.
Neem contact met ons op voor meer informatie
OMRON heeft een belangrijke stap gezet door de SINIC-theorie open source te maken en innovators over de hele wereld uit te nodigen om samen de overgang tussen de Autonome en Natuurlijke maatschappij tot stand te brengen.
De boodschap is duidelijk: de overgang van controle naar co-existentie zal alleen slagen als er wordt samengewerkt. Industrie, technologie en samenleving moeten samen evolueren, geleid door een gemeenschappelijk doel en wederzijds voordeel.
Elke industriële revolutie is een upgrade van ons collectieve operationele model geweest. De volgende revolutie zal niet gaan om het vervangen van mensen door machines, maar om het herstellen van de verbinding tussen technologie en doel. Als controle de taal van de 20e eeuw was, zal co-existentie de 21e eeuw kenmerken. De volgende golf van industriële vooruitgang zal worden gebouwd op een duurzamere, menselijkere en veerkrachtigere manier om waarde te creëren, en Europa heeft het potentieel om deze vooruitgang wereldwijd te leiden.
